Garmerwolde













































ac. GARMERWOLDE

1. Klokken, uurwerken en windvanen

a. Klokken

[1220]EVERHART DE MEPSCHE, EILARDUS LODWICUS BREMENSIS, PASTOR, JOHAN GERRITZ UND ARENT DERX, KERCKVOGEDEN THO GARMERWOLT. ANNO 1604 FR!, DOE GOT GERT POWELS MI THO EMBDEN.
N.B. Eilardus Ludovici, predikant. Zie: J. Reitsma en S. D. van Veen. Acta der provinciale en particuliere synoden. Deel 7. Groningen. Groningen 1898. Blz. 57.
GDW, blz. 261, nr. [1220].

[1221]1614 EVERHRT DE MEPSCHE, HARMANNUS SEBASTIANI, PASTOR, JAN GERREITS UND JAN SICKES, KERCVOGEDEN THO GARMERWOLDE.
N.B. Sedert 1943 niet meer aanwezig.262
GDW, blz. 261, nr. [1221].

2. Meubilair

a. Bank

[1222]Wapens: Rechts: Een dwarsbalk, vergezeld van drie rozen. Links: Een in het midden onderbroken dwarsbalk, vergezeld van drie weerhaken. Schildhouders: twee zwanen met opgeheven vlucht en twee dolfijnen, schuilgaand achter elke zwaan en afgewend van het schild.
N.B. Bernard Julsingh, sedert 1680 op Tackenborg, overleden 5 december 1681, ondertrouwd Groningen 29 september 1649 Decia Heinsius, sedert 1665 op Gelmersma, overleden na 28 oktober 1692. Zie: RAG, Genealogische verzameling, nr. 278, blad C 52. Ommelander archieven, inv. nr. 858. Vergelijk: GDW, nr. 3729.
GDW, blz. 262, nr. [1222].

3. Gedenktekenen

a. Grafzerken

[1223]A° 1613, DEN 16 JULY, IS DE EDELE ERENTRICKE JUFFER BAWE DE MEPSCHE, DOCHTER TOE GARMERWOLD, IN DEN HEREN GERUST.
Wapens: Rechts: De Mepsche. Links: Panser [1]. Helmteken: De Mepsche, doch zonder boomtronk.
N.B. Tekening: RAG, Bibliotheek, nr. 707h.
GDW, blz. 262, nr. [1223].

[1224]ANNO 1625, DEN 4 APRILIS, IS IN DEN HEREN GERUSTET MARRYEN ABELS VAN KLINCKHOPPEN, HAICKE ABELS SAELIGE HUISFROU.
Huismerk nr. 162, vergezeld van de letters H.A.
GDW, blz. 262, nr. [1224].

[1225]ANNO 1625, DEN 7 APRIL, IS IN DEN HEEREN GERUST DE EDELE ERENTRICKE VROU EVERT PANSERS ANDERS MEPSCHE, WIENS SIELE GODT GENEDIC Si.
Wapens: Rechts: Panser [1]. Links: Een leeuw, doch bedoeld werd: Schatter. Helmteken: Panser [1].
N.B. Tekening als GDW, nr. 1223. Vergelijk: GDW, nr. 1232. Vrouw van Ever[hard]t de Mepsche. Zie: RAG, Genealogie De Mepsche, G 6*, blz. 20. Ook: GDW, nr. 1228.
GDW, blz. 262, nr. [1225].

[1226]ANNO 1626, DEN 15 FEBWARI, IS DIE DOECHTSAME EETIEN JANSEN SALICHLICK IN DEN HEEREN ENTSLAEPEN, VORWACHTENDE EN SALIGE OPERSTANDINCE IN CHRSTO.
Wapen: Gedeeld: I een halve adelaar; H doorsneden: a. huismerk nr. 163; b. drie klaverbladen, 1 en 2.
GDW, blz. 262, nr. [1226].

[1227]ANNO 1628, DEN 24 DESEM., IS DE EERBARE JOHAN GERREITS SALICHLICK IN DEN HEEREN ENTSLAEPEN, VORWACHTENDE EN SALIGE OPERSTANDINGE IN CHRISTO.
Wapen: Gedeeld: I een halve adelaar; II doorsneden: a. huismerk nr. 163; b. drie klaverbladen.
GDW, blz. 262, nr. [1227].

[1228]A° 1646, DEN 5 FEB., STARFT DEN WELED. EERENTFESTEN HOECHACHTBAEREN ENZ. JONCKER EVERHARDT D. MEPSCHE, OP TACKENBORCH TOT GARMERWOLDE, TEESINGE ENDE TEN BOUR ENZ. HOEVELINCK.
Wapen en helmteken: De Mepsche. N.B. Tekening als GDW, nr. 1223.263
GDW, blz. 262, nr. [1228].

[1229]ANNO 1648, DEN 26 DECEMBER, IS DIE EERB. ARENT DERCKS, KERCKVOEGET TOT GARMERWOLDE, IN DEN HEERE GERUST, VERWACHTENDE EEN SALIGHE OPEERSTANDINGE IN CHRISTO.
Medaillon: Huismerk nr. 164, vergezeld van de letters A.D.
GDW, blz. 263, nr. [1229].

[1230]ANNO 1652, DEN 21 MAI, IS IN DEN HEREN GERUST KLAS WALENS ENDE LEYT HIR BEGRAFEN, VOORWACHT EN SAELIGE OPERSTANOYNEN IN CHRISTO.
Huismerk nr. 186, vergezeld van de letters K.W.
GDW, blz. 263, nr. [1230].

[1231]ANNO 1653, DEN 13 MAR... SIBE[L]T AEI[L]CKES IN DEN ... VOORWACHTENDE EEN VRO ... DINGHE 1N CHRIST[O].
Wapen, vergezeld van de letters S.A.: Gedeeld: I een halve adelaar; II doorsneden: a. huismerk, onherkenbaar; b. drie klaverbladen.
N.B. Niet meer aanwezig. Vermeld: GSL, blz. 92. Hierbij: GDW, nr. 1243.
GDW, blz. 263, nr. [1231].

[1232]DEN WELEDELGEBOREN RUDOLF DE MEPSCHE, OP DE TACKENBORCH TOT GARMERWOLDE, 'T SANDT EN CREWERT MET HAER ANNEXEN JUNCKER EN HOVELINCK, IS GESTORVEN OP DEN 31 DECEMBER 1657, WACHTENDE HYR OP DE HEMELSE GELUCKSALICHHEIT DOOR CHRISTUM.
Wapen en helmteken: De Mepsche.
Kwartieren
DE MEPSCHEHILLEBRANDES VAN HARSENS
VAN BERUMYMINGA
SCHATTERFRITEMA [2]
JARGESSIAERDA
N.B. Tekening als GDW, nr. 1223.
GDW, blz. 263, nr. [1232].

[1233]ANNO 1663, DEN 18 JANNEWAREI, IS DIE DUICHTSAME EIIE JANSEN IN DEN HEER GERUIST, DIE HUISFROU VAN DIE EERBARE SIBOLT AELIES, VOORWACHTENDE EEN SALIGHE OPPERSTANDINGHE IN CHRISTO.
Wapen: Gedeeld: I een halve adelaar; II doorsneden: a. huismerk nr. 165; b. drie klaverbladen, 1 en 2.
GDW, blz. 263, nr. [1233].

[1234]ANNO 1668, DEN 26 AUGUSTIS, IS DEN EERBAEREN JOHAN CORNELIS, DE SOEN VAN CORNELIS JANS, SALICHLICK IN DEN HEREN GERUST, VOORWACHT EEN VROELYCKE OPSTANDIGE IN CHRISTO.
Wapen: Gedeeld: I een halve adelaar; II doorsneden: a. huismerk nr. 163; b. drie klaverbladen.
GDW, blz. 263, nr. [1234].

[1235]ANNO 1669, DEN 25 DECEMBER, IS DE DUECHTSAME VROU HICTIEN CORNELIS, HUISVROU VAN CORNELIS JANS, IN DEN HEERE GERUST.
Wapen: Op een terras drie korenhalmen, de buitenste aren gebogen naar de schildkanten.
GDW, blz. 263, nr. [1235].

[1236]ANNO 1672, DEN 9 MARTY, IS IN DEN HERE GERUST D'EERW. WELGELEERDE D. HERMANNUS SEBASTIANI, PASTOR TOT GARMORWOLDE, SINES OLDERS 95 ENDE SINS PREDIGHAMPTS 60 JAREN ENDE LEIT ALHEIR BEGRAVEN, VOORWACHTEN EEN SALYGE OPSTANDYNG.
Wapen: Een omgewende gezichtswassenaar, vergezeld van drie sterren onder elkaar. Helmteken: een ster.264
WAT IS WERELDTS VALS BEDRYF / ICK BRACHT 'T AEN'T 6 WYF / EN MEENDE 'T WAER GEWONNEN 1 NU BEN ICK KOUT EN STYF / HIER ONDER LEGHT MYN LYF / ALS VAN DE DOODT VERSLONNEN.
N.B. Afgebeeld: GDW, plaat XII. Tekening als GDW, nr. 1223.
GDW, blz. 263, nr. [1236].

[1237]1685, DEN 31 MAL. G.C.
N.B. Hierbij: GDW, nrs. 1238, 1253, 1256.
GDW, blz. 264, nr. [1237].

[1238]ANNO 1690, DEN 24 MARTIUS, IS DEN EERB. KLAES CORNELIS SALIGHLICK IN DEN HEERE GERUST, VERWACHT EEN VROELYCKE OPSTANDINGE IN CHRISTO.
Wapens: Rechts: Gedeeld: I huismerk nr. 163; II drie eikels. Links: Gedeeld: I een halve adelaar; II. drie klaverbladen.
N.B. Zie: GDW, nr. 1237.
GDW, blz. 264, nr. [1238].

[1239]TER EREN EN EUWIGE GEDACHTENIS VAN HAREN WAERDEN MAN BERNHARDUS TERMAET, IN SYN LEVEN TROUW HERDER VAN CHRISTI KUDDE TOT GARMERWOLDE 1N DE 20 JAREN, GEBOREN ANNO 1659, GESTORVEN ANNO 1707, HEEFT DESSELFS NAGELATENE WEDUWE MARTHA VEENCAMP NIET SONDER TRANEN DESEN GRAFSTEEN DOEN LEGGEN IN JULIO 1708.
Wapens: Rechts: Doorsneden: A. drie dwarsliggende en van voren geziene bokkekoppen. de beide bovenste naar elkaar toe gewend; B. drie kepers. Links: Doorsneden: A. een lelie; B. een uitgerukte boomtronk. Helmteken: een uitkomende bok.
DIE VELE ZIELEN VOEDSEL GAF / UYT GODES WOORD, LIGT IN DIT GRAF / MET SEVEN VAN SYN KINDREN TEER / MAR NA DE ZIEL BY GODT DE HEER I VRAEGT GY SYN NAEM, DIE HIEROP STAET / 'T IS CHRISTI TOLCK BERNHARD TERMAET.
N.B. Tekening als GDW, nr. 1223.
GDW, blz. 264, nr. [1239].

[1240]1720, DEN 6 NOVEMBER, IS DE EERBAERE FRERIK JACOBS TOT GARMERWOLDE IN DEN HEERE GERUST EN VERWAGT EEN SALIGE OPSTANDINGE IN CHRISTO JESU.
GDW, blz. 264, nr. [1240].

[1241]DE WELGEBOREN HEER POMPEJUS DE VALCKE, HEERE VAN SCHARMER EN GELMERSMA, MEDE STAAT GENERAAL DER VEREENIGHDE NEDERLANDEN ETC. ETC. ETC. NATUS DEN 10 SEPT. 1675, DENATUS DEN 31 MAY 1727.
DE WELGEBOREN VROU ANNA LUCIA JULSSINGH, VROU VAN SCHARMER EN GELMERSMA, NATA DEN 4 SEPT. 1680 EN DENATA DEN 6 JULY 1740.
Wapens: Rechts: Drie omgewende valken, vrijwel overeenkomend met heraldieke adelaars. Links: Een dwarsbalk, vergezeld van drie rozen. Schildhouders: twee leeuwen.
N.B. Tekening als GDW, nr. 1223.
GDW, blz. 264, nr. [1241].

[1242]A° 1727, DEN 4 DESEMBER, IS EBO SENTSSES IN DEN HEERE GERUST, ALHIER GEWEEST 24 JAER CERCKVOOGT. VERWACHT HIER OP EEN SALIGE OPSTANDING IN CHRISTO.
HIER LEIT MYN LICHAM INr STOEF / O MOCHT DIE ZIEL MAER SYEN INT HEEMELS HOF.
GDW, blz. 264, nr. [1242].

[1243]ANNO 1728 ... 6 JULIUS, IS ALLI JA[N]S GERUST.
N.B. Niet meer aanwezig. Vermeld: GSL, blz. 92. Zie GDW, nr. 1231.
GDW, blz. 264, nr. [1243].

[1244]TER GEDAGTENISSE VAN MARTHA VEENKAMP, WEDUWE VAN BERNHARD TERMAATH, IS GEBOREN ANNO 1665 DEN 23 AUGUSTI EN265 IS GESTORVEN ANNO 1741 DEN 16 AUGUSTI, HEEFT DESZELFS NAGELATENE ZOON JAKOBUS TERMAATH DEZE GRAFSTEEN DOEN LEGGEN IN 'T JAAR ANNO 1742 DEN 18 JULY.
Wapen: Gedeeld: I een lelie en een uitgerukte boomtronk onder elkaar; II doorsneden: A. drie dwarsliggende en van voren geziene bokkekoppen, de beide bovenste naar elkaar toe gewend; B. drie verkorte kepers, afgewerkt als huismerken. Helmteken: een uitkomende bok.
HIER LEIT DE MOEDER MET ELF KINDER / BEZYDEN BERNHARD HARE MAN / BY WELKE MARTHA TWALVEN WAN / DUS IS DE LEEVTYT MEER OF MINDER / DE ROOT GEWIS EN ALGEMEEN / HET BESTE DEEL BY GODT ALLEEN.
N.B. Tekening als GDW, nr. 1223.
GDW, blz. 264, nr. [1244].

[1245]ANNO 1743, DEN 10 NOVEMBER, IS DIE EERBAARE LOEKE JANS, DIE GEWEESENE HUISVROUWE VAN DE EERSAAME JURJEN LAMBERTS KERCKVOOGT TOT GARMERWOLDE, IN DEN HEERE ONTSLAAPEN, VERWAGTENDE MET ALLE WA ARE GELOOVIGE CHRISTENEN EEN ZALIGE OPSTANDINGE TEN EEUWIGEN LEE VEN ALLEEN DOOR JESUM CHRISTUM CHRISTUM ONSEN HEERE.
Wapen: Gedeeld: I drie rozen onder elkaar; 1 drie klaverbladen onder elkaar.
GDW, blz. 265, nr. [1245].

[1246]ANNO 1748, DEN 21 MARTIUS, IS DE EERSAME KORNELIS BUIRMA, IN DER TīT KERCKVOOGT TOT GARMERWOLDE, IN HET 63sTE JAAR ZYNS OUD RDOMS IN DEN HEERE ONTSLAAPEN, VERWAGTENDE EEN ZALIGE OPSTANDINGE ALLEEN DOOR JESUM CHRISTUM.
Vers: GDW, nr. 766.
GDW, blz. 265, nr. [1246].

[1247]ANNO 1756, DEN 29 APRIL, IS DE EERSAEME LAMBERT HOPMA, IN DEN TYT SCHOOLMEESTER EN ORGENIST TOT GARMMERWOLDE, IN HET 75sTE JAAR ZYNS OUDERDOMS IN DEN HEERE ONTSLAPEN, VERWAGTENDE EEN ZALIGE OPSTANDINGE TEN EEUWIGEN LEEVEN ALLEEN DOOR JESUM CHRISTUM ONSEN HEERE.
Wapen: Drie klaverbladen.
GEDENKT EEN OUDE MAN / GEDENKT HEM NA ZYN DOODT / HIE WENST TE ZYN GEDRAGEN VAN DE ENGELEN IN ABRAHAMS SCHOOT.
N.B. Afgebeeld: J. M. Hopma. Overzicht van tien generatiën van het geslacht Hopma. Bedum 1930. Titelblad.
GDW, blz. 265, nr. [1247].

[1248]ANNO 1762, DEN 9DEN MALUS, IS DE EER- EN DEUGTZAAME FOOKELTIEN TIADORUS LANGELANDT, IN HAAR LEEVENDE HUISVROU VAN PIETER AARIES, WOONAGTIG TOT GARMERWOLDE, IN HET 3lsTE JAAR HAARS OUDERDOMS ZEER CHRISTELYK IN DEN HEERE GERUST EN LELT ALHYR BEGRAVEN, VERWAGTENDE EEN ZALYGE VERRYSENISSE DOOR JESUM CHRISTUM.
Wapen: Gedeeld: I op een terras een boom niet twee kruinen onder elkaar; II doorsneden: a. drie eikels; b. drie klaverbladen.
O MENS, DE NOG BETREEDT DEN GRONDT / DENKT OF DE DOODT AL VOOR U STONDT / EN HAD ZYN PYL OP U GEWENDT / 7.00 KOOMT GY WIS TOT EEN GOEDT ENDT.
GDW, blz. 265, nr. [1248].

[1249]ANNO 1765, DEN 9DEN JANUIARY, IS DE EERZAAME TIADORUS FRERIKS LANGELANT, IN ZYN LEEVENDE WOONAGTIG TOT GARMERWOLDE, IN HET 66sTE JAAR SYNES OUDERDOMS ZEER CHRISTELYK IN DEN HEERE ONTSLAAPEN EN LEIT ALHIER BEGRAAVEN, VERWAGTENDE EEN ZAALYGE VERRYSENISSE DOOR ONSEN HEERE JESUM CHRISTUM.266
Wapen: Gedeeld: I op een terras een boom met twee kruinen onder elkaar; II doorsneden: a. drie eikels; b. drie klaverbladen.
HIER LIG IK EENZAAM IN EEN HUIS / ONTSLAAGEN VAN VEEL MOEITE EN KRUIS / TOT DAT IK WEEDER OP MACH STAAN / OM MET DEN BRUIDEGOM IN TE GAAN.
GDW, blz. 265, nr. [1249].

[1250]ANNO 1781, DEN 14 DECEMBER, IS DE EERSAME POPKO ELTJES WIGBOLDUS, KERKVOOGT EN OUDERLING TOT GARMMERWOLDE, IN HET7OSTE JAAR ZYNS OUDERDOMS OVERLEDEN. Wapen: In een nest een omgewende pelikaan met twee jongen, het nest vergezeld van onderen van drie klaverbladen naast elkaar.
'T STERVEN IS WEL ALLER DEEL / MAAR HET SCHEELT 1N D' UITKOMST VEEL / D'EEN STERVT TOT EEN ZAAL'GE VREE / 'DANDER TOT EEN EEUWIG WEE / ZAALIG, DIE DIT SO BESINT / DAT HY CHRISTUS SOEKT EN VINT / DOOR GELOOV VROEG MET HEM LEEFT / 'T STERVEN HEM GEWIN DAN GEEFT.
GDW, blz. 266, nr. [1250].

[1251]ANNO 1784, DEN 11 AUGUSTI, IS DE EERSAME OCKE SENSES, IN LEVEN OUDERLING TOT GARMERWOLDE, OVERLEDEN IN HET 67sTE JAAR ZYNS OUDERDOMS, VERWAGTENDE EEN ZALIGE OPSTANDINGE TEN EEUWIGEN LEEVEN ALLEEN DOOR JESUM CHRISTUM. Wapen: Drie klaverbladen.
GDW, blz. 266, nr. [1251].

[1252]ANNO 1785, DEN 7 DECEMBER, IS DIE EERBARE KLASIEN CORNELYS BUIRMA, WEDUWE VAN POPKE ELTJES WIGBOLDUS, KERKVOOGT EN OUDERLING TE GARMERWOLDE, IN HET 63sTE JAAR HAARS OUDERDOMS GERUST, VERWAGTENDE EEN ZALIGE OPSTANDINGE DOOR JEZUS CHRISTUS.
Wapen: Huismerk nr. 166.
BESCHOUW, O STERVELING, DEES STEEN / HIER ONDER RUST MYN VLIES EN BEEN / EN HOOPT HIER NA WEER OP TE STAAN / OM MET DEN BRUIDEGOM IN TE GAAN / TEN JONGSTEN DAG IN 'T HEMELRYK / OM DAAR TE LEVEN EUWIGLYK.
GDW, blz. 266, nr. [1252].

[1253]S.D.W. 1806.
N.B. Zie: GDW, nr. 1237.
GDW, blz. 266, nr. [1253].

[1254]DEN 14 VAN SPROKKELMAAND 1810 IS HIER BEGRAVEN LEENTJE WOLTERS, WEDUWE VAN TOBIAS BOLT, IN 'T AGTENZEVENTIGSTE JAARS HAARES OUDER DOMS.
DEEZ' STEEN BEDEKT EEN ECHTGENOOT / DIE DIT GRAPT NU IN ZICH BESLOOT / ZY KUNDIGT ELK BESCHOUWER AAN / DAT HY DIEN ZELFDEN WEG MOET GAAN / OPDAT HY ZICH TOT 'T UUR VAN SCHEIDEN / VROEGTYDIG MOOGE TOEBEREIDEN.
GDW, blz. 266, nr. [1254].

[1255]TER GEDAGTENIS VAN TRIENTJE BROOS, OVERLEDEN DEN 3 JANUARY 1814, OUD 59 JAREN, IN LEVEN GEACHTE VROUW VAN GERRIT J. SCHUTTER.
HIER LEG IK ROERLOOS NEER / AAN D'AARD TEN PROOI GEGEVEN / IN HOOP HIERNA BY GOD IN EEUWGE VREUGD TE LEVEN,
GDW, blz. 266, nr. [1255].

[1256]Wapen: Huismerk nr. 163, vergezeld van de letters K.C.
N.B. Zie : GDW, nr. 1237.
GDW, blz. 266, nr. [1256].







Contact


Bron: A. Pathuis, Groninger gedenkwaardigheden. Teksten, wapens en huismerken van 1298-1814
(Assen/Amsterdam 1977), met aanvullingen en correcties door R.H. Alma.
Met dank aan Elibert Datema voor het scannen en ocr'en.
Aanvullingen en correcties graag naar mailredmeralmanl.



Laatst bijgewerkt 6 januari 2012
Naar begin van de pagina